ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ

Οδηγίες αντιμετώπισης της Xylella στην ελιά

Σύπτωμα Xylella σε ελιά

Μελλοντική απειλή το βακτήριο Xylella fastidiosa για την ελιά στη χώρα μας

 

Το βακτήριο Xylella fastidiosa (Ξυλέλλα) είναι µία νέα ασθένεια η οποία απειλεί την ελιά και την ελαιοκαλλιέργεια στη χώρα µας.

Είναι ένα πολυφάγο πολύ επικίνδυνο βακτήριο καραντίνας για την καλλιέργεια της ελιάς για την Ευρώπη και για την χώρα µας.

Η ασθένεια προκαλεί ταχεία αποξήρανση των ελαιόδεντρων.

Το 2013 το παθογόνο βακτήριο καταγράφηκε για πρώτη φορά στην Ιταλία. Οι φυτουγειονομικές αρχές της περιφέρειας Απουλίας στη Νότια Ιταλία έχουν αναφέρει προσβολή μεγάλου αριθμού ελαιοδέντρων καθώς και ότι η ασθένεια επεκτείνεται βορειότερα προς την περιοχή του Πρίντεζι και στα βορειότερα τμήματα της Ιταλίας στην περιοχή της Τοσκάνης.

Το 2015 το βακτήριο διαπιστώθηκε στην Γαλλία στο νησί της Κορσικής αλλά και στην ηπειρωτική χώρα της Γαλλίας σε καλλωπιστικά φυτά Polygala myrtifolia. Επίσης η ασθένεια διαπιστώθηκε σε θερμοκήπιο µε καλλωπιστικά φυτά στην Γερμανία και Ελβετία.

Το 2016 το παθογόνο διαπιστώθηκε στην Ισπανία σε κερασιές στις Βαλεαρίδες νήσους.

Το 2017 ανακαλύφθηκε στην ηπειρωτική Ισπανία στην περιοχή Αλικάντε και πρόσφατα το 2018 στην περιφέρεια της Μαδρίτης σε ελαιώνα οκτώ (8) ετών, ενώ η εμφάνιση νέων κρουσμάτων στην περιοχή συνεχίζεται.

 

Xylella: ΣΥΜΠΤΩΜΑΤΑ

Τα συµπτώματα που προκαλεί  η Xylella είναι:

  • νεκρώσεις φύλλων,
  • ξηράνσεις κλαδίσκων και κλάδων,
  • καχεξία,
  • χλώρωση,
  • μάρανση,
  • μείωση της παραγωγής και
  • σταδιακά ξήρανση ολοκλήρου του δένδρου.

 

Προσβολή ελιάς από Xylella (Ξυλέλλα)

Συμπτώματα Ξυλέλλα (Xyllela fastidiosa) σε ελαιόδενδρα της Ιταλίας (πηγή EPPO) 

 

Xylella: ΞΕΝΙΣΤΕΣ

Το παθογόνο βακτήριο Xyllela fastidiosa έχει μεγάλο εύρος φυτών ξενιστών µε κυριότερους τους Αμυγδαλιά, Ελιά, Αμπέλι, Πυρηνόκαρπα (Ροδακινιά – Δαμασκηνιά –Κερασιά – Βυσσινιά), Εσπεριδοειδή, Μηδική, Πλάτανος, Βελανιδιά, Πικροδάφνη, Μυρτιά, Αβοκάντο, Αχλαδόμηλο, Βατόμουρα, Πεκάν, Λεύκη, Κουτσουπιά, Πτελιά, Καφεόδενδρο, Κόκκινη Μουριά, Μανόλια, Μελισόχορτο, Δενδρολίβανο και πολυάριθμους φορείς

(https://ec.europa.eu/food/plant/plant_health_biosecurity/legislation/emergency_measures/xyl lla-fastidiosa/ susceptible_en).

Πολλά άγρια φυτά και ζιζάνια μπορεί να είναι προσβεβλημένα από το βακτήριο χωρίς να παρουσιάζουν συμπτώματα λειτουργώντας ως πηγές μολύσματος. Αυτό σημαίνει πως υπάρχει απόθεμα μολυσματικού δυναμικού στη φύση που μπορεί να μεταφερθεί µε τη βοήθεια των εντόμων φορέων στις καλλιέργειες.

 

Xylella: ΒΙΟΛΟΓΙΑ

Πρόκειται για ένα διασυστηματικό φυτοπαθογόνο βακτήριο το οποίο είναι αργής ανάπτυξης.

Εγκαθίσταται και μολύνει επιλεκτικά τα αγγεία του ξύλου των φυτών, τα οποία φράσει και προκαλεί δυσκολίες στην διακίνηση των θρεπτικών στοιχείων και του νερού μέσα στο φυτικό σώμα του ασθενούς φυτού.

Η Xylella είναι επικίνδυνη -όχι μόνο για την ελιά αλλά- για πολλά φυτά και δένδρα.

Το κλίμα της Μεσογείου είναι ιδανικό για την ανάπτυξη του παθογόνου. Η ανάπτυξη του ευνοείται από ήπιο χειμώνα, µε ζεστές ημέρες, τακτικές βροχές και υψηλή υγρασία.

Αρίστη θερμοκρασία ανάπτυξης της Xylella είναι 26-280C.

 

Τρόποι μετάδοσης της Ξυλέλλα

Μεταδίδεται σε αμόλυντες περιοχές µε το προσβεβλημένο πολλαπλασιαστικό υλικό (φυτά, δενδρύλια) σε μεγάλες αποστάσεις και σε μικρές µε τον εμβολιασμό.

Επίσης η μεταφορά του γίνεται µε την βοήθεια μυζητικών εντόμων φορέων, όπως τα διάφορα τζιτζικάκια, Cicadellidaea, Aphrophoridae, Cercopidae, Hemiptera που μεταδίδουν το βακτήριο σε διάφορα φυτικά είδη.

Philaenus spunarius: Φορέας της Ξυλέλλα

Philaenus spunarius: ο σημαντικότερος φορέας της Ξυλέλλα  (Πηγή: Wikimedia Commons)

 

Xylella: ΜΕΤΡΑ ΠΡΟΛΗΨΗΣ ΚΑΙ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗΣ

ΔΕΝ υπάρχει χημική καταπολέμηση της Xylella και η αντιμετώπιση της στηρίζεται σε:

εφαρμογή αυστηρών μέτρων φυτοϋγειονομικού ελέγχου για τα παθογόνα καραντίνας, η εισαγωγή ευπαθών φυτών που προορίζονται για φύτευση από τρίτες χώρες πρέπει να συνοδεύεται από πιστοποιητικό φυτοϋγείας µε ειδικές πρόσθετες δηλώσεις,

αυστηρούς ελέγχους κατά την διακίνηση φυτικών ειδών και πολλαπλασιαστικού υλικού, που αναφέρονται ως ενδημικά του βακτηρίου, φυτικά είδη και πολλαπλασιαστικό υλικό πρέπει να συνοδεύονται από φυτουγειονομικά διαβατήρια κατά την διακίνηση τους εντός της Ε.Ε. και να είναι απαλλαγμένα εντόμων φορέων του βακτηρίου,

οι διακινητές φυτικών ειδών (δένδρων και πολ/κού υλικού) να εισάγουν φυτά πιστοποιημένα από ελεγχόμενα φυτώρια περιοχών απαλλαγμένων από Xylella και ανθεκτικών στο παθογόνο καλλιεργούμενων ποικιλιών και ειδών,

οι φυτωριακές μονάδες να τηρούν πιστά την φυτοϋγειονομική νομοθεσία, να καταγράφουν σε αρχείο τις παραλαβές τους και να ενημερώνουν τις οικείες ∆/νσεις Αγροτικής Οικονομίας & Κτηνιατρικής για τις παραλαβές φυτών από άλλες χώρες.

Η επιτροπή της ΕΕ έχει εκδώσει την Εκτελεστική απόφαση 2015/789/ΕΕ και την τροποποίησή της 2017/2352/ΕΕ, οι οποίες αφορούν τα μέτρα πρόληψης και εξάπλωσης στην ΕΕ του Xylella fastidiosa.

Λαµβάνοντας υπόψη τα ανωτέρω, θα πρέπει:

  • Όλοι οι εµπλεκόμενοι (φυτωριούχοι, σημεία πώλησης καλωπιστικών φυτών-πολλαπλασιαστικού υλικού, παραγωγοί, Συνεταιρισμοί, ∆ήµοι, γεωπόνοι δηµοσίου-ιδιώτες, κ.λ.π.) να ενημερωθούν για το φυτοϋγειονομικό καθεστώς του επιβλαβούς οργανισμού.
  • Εντατικοποίηση των ελέγχων σε όλες τις επιχειρήσεις οι οποίες διακινούν φυτά προς φύτευση από χώρες της ΕΕ όπου έχει διαπιστωθεί η παρουσία του επιβλαβούς οργανισμού Xylella fastidiosa.
  • Συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των αρμόδιων Υπηρεσιών, όσον αφορά την τήρηση της φυτοϋγειονομικής νομοθεσίας από τους υπόχρεους και δειγματοληψίες σε κάθε καινούργια αποστολή φυτών ξενιστών του Xylella fastidiosa.
  • Διενέργεια ελέγχων και συλλογή δειγμάτων στα πλαίσια του προγράματος επισκοπήσεων για τον επιβλαβή οργανισμό, τόσο σε φυτά ξενιστές όσο και σε έντομα φορείς του.
  • Ενημέρωση όλων των εµπλεκόμενων για την υποχρέωσή να γνωστοποιούν άμεσα στην αρμόδια αρχή της περιοχής οποιαδήποτε ύποπτη εμφάνιση επιβλαβών οργανισμών ή συμπτωμάτων σύμφωνα µε το άρθρο 7 του Π∆ 365/2002 (ΦΕΚ Α307).

 

Επισημαίνεται ότι στη χώρα µας δεν έχει διαπιστωθεί η παρουσία του Xylella fastidiosa.

Η πραγματοποίηση των ελέγχων και η διατήρηση της Χώρας απαλλαγμένης από το επικίνδυνο βακτήριο της Xylella είναι θέμα Εθνικής Σημασίας και Υψίστου ∆ηµοσίου Συµφέροντος.

 

Ολόκληρη η Ανακοίνωση του Περιφερειακού Κέντρου Προστασίας Φυτών, Ποιοτικού & Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου Βόλου

 

Περισσότερες πληροφορίες και φωτογραφικό υλικό για την Xylella fastidiosa:

 Ενημερωτικό Φυλλάδιο για την Xylella του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης

Πληροφοριακό υλικό για την Xylella και σχετικό Ενημερωτικό Φυλλάδιο για Xylella  του Μπενάκειου Φυτοπαθολογικού Ινστιτούτου

Σχετική σελίδα του EPPO για την Xylella

 

Click to comment

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

To Top