ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ

Βαμβάκι: βασικές οδηγίες καλλιέργειας

Βαμβάκι: βασικές οδηγίες καλλιέργειας

Στο βαμβάκι η διαχείριση της καλλιέργειας πρέπει να έχει κύριο στόχο την πρωιμότητα. Είναι συχνό φαινόμενο να χάνεται μεγάλο μέρος της παραγωγής βαμβακιού (ειδικά στη Βόρεια Ελλάδα), όταν επικρατούν πρώιμες και συνεχείς βροχοπτώσεις νωρίς το φθινόπωρο.

 

Βαμβάκι: σπορά

Ο βαμβακοπαραγωγός καλό είναι να καλλιεργεί 2-3 διαφορετικές ποικιλίες βαμβακιού, για μειωμένο ρίσκο.

Πρέπει να προτιμούνται οι πρώιμες ποικιλίες βαμβακιού, ειδικά στη Β. Ελλάδα.

Βασική λίπανση στο βαμβάκι4-6 μονάδες Άζωτο ♦ 4-6 μονάδες Φώσφορος ♦ 4-6 μονάδες Κάλιο δηλαδή  30 κιλά ανά στρέμμα λίπασμα 15-15-15 ή 12-12-17 ή 20-10-10.

Η υπολίπανση του βαμβακιού είναι αντιοικονομική: οδηγεί σε πολλαπλάσια απώλεια κερδών.

Αποστάσεις σποράς: το βαμβάκι σπέρνεται σε αποστάσεις γραμμών 96 εκατοστά, ανά 5-6 εκατοστά (17-20 σπόροι ανά μέτρο) επί της γραμμής και σε βάθος 3 εκατοστά (όχι βαθιά σπορά). Απαιτούνται περίπου 2 κιλά βαμβακόσπορου στο στρέμμα.

Τα υβρίδια βαμβακιού σπέρνονται σε μεγάλες αποστάσεις 9-11 cm (9-11 σπόροι ανά μέτρο).

Χρόνος σποράς: στο βαμβάκι, ο σωστός χρόνος σποράς είναι το κλειδί για μία παραγωγική καλλιέργεια. Πρέπει να επιδιώκουμε την πρώιμη σπορά, αλλά χωρίς βιασύνες. Πρέπει η πρωινή θερμοκρασία εδάφους να σταθεροποιηθεί στους 15oC και να υπάρχει μετεωρολογική πρόβλεψη για αύξηση της θερμοκρασίας την εβδομάδα μετά τη σπορά του βαμβακιού.

Πρακτικά δεν πρέπει να γίνονται σπορές βαμβακιού πριν τις 10 Απριλίου στην Κεντρική Ελλάδα και πριν τις 20 Απριλίου στη Βόρεια Ελλάδα.

Να γίνεται εφαρμογή εντομοκτόνου εδάφους (μπαρούτι σε δόση 1 κιλό/στρέμμα) κατά τη σπορά, για προστασία από σιδηροσκούληκα.

Να μη δημιουργείται αυλάκι στη γραμμή σποράς από τον σβωλοδιώχτη.

 

Βαμβάκι: ζιζανιοκτόνα

Προφυτρωτικά ζιζανιοκτόνα βαμβακιού:

pendimethalin (Stomp κτλ), S-metolachlor (Dual κτλ), Axion Compi (pendimethalin + terbuthylazine), benfluralin (Neoflan), fluometuron (Cotoran κτλ).

Απαιτούν ενσωμάτωση ή ελαφρύ πότισμα (κατά περίπτωση) για καλό αποτέλεσμα.

Μεταφυτρωτικά ζιζανιοκτόνα πλατύφυλλων ζιζανίων στο βαμβάκι:

έγκριση μέχρι 25-7-2018 των Staple (pyrithiobac sodium) και Envoke (tricyfloxysulfuron).  Το Staple ψεκάζεται όταν το βαμβάκι έχει ύψος μέχρι 15 εκατοστά και το Envoke ψεκάζεται όταν η καλλιέργεια έχει 5-9 πραγματικά φύλλα. Καταπολεμούν πλατύφυλλα και κύπερη.

Μεταφυτρωτικά ζιζανιοκτόνα στενόφυλλων ζιζανίων στο βαμβάκι (αγρωστωδοκτόνα):

clethodim (Select κτλ), quizalofop-p-ethyl (Targa, Arrest κτλ), cycloxydim (Focus κτλ), propaquizafop (Agil), fluazifop-P-butyl (Fusilade), quizalofop-p-tefuryl (Panarex).

Καταπολεμούν μουχρίτσα, βέλιουρα, αγριάδα και άλλα στενόφυλλα ζιζάνια.

Μεταφυτρωτικά, μπορεί να γίνει και κατευθυνόμενος ψεκασμός του ζιζανιοκτόνου glyphosate (Roundup κτλ) ανάμεσα στις γραμμές της καλλιέργειας, με τη χρήση ειδικού ψεκαστικού (ραουνταπιέρα), για καταπολέμηση κυρίως της δυσεξόντωτης κύπερης.

 

Βαμβάκι: αντιμετώπιση σηψιρριζιών

 

Άμεσος ψεκασμός (γραμμικά) με μείγμα atonic+βιοδιεγέρτες.

Άμεσα επιφανειακό σκαλιστήρι (όχι βαθύ, απλά ξύσιμο) για να σπάσει η κρούστα στην επιφάνεια του εδάφους ώστε να στεγνώσει γρήγορα το έδαφος, να θερμανθεί και να οξυγονωθεί, αλλά και να φυτρώσουν οι αφύτρωτοι σπόροι.

Ένα πολύ ελαφρύ πότισμα μετά από λίγες ημέρες, βοηθά στην αναγέννηση του ριζικού συστήματος των προσβεβλημένων φυτών.

Αν δεν γίνουν οι παραπάνω χειρισμού, τα φυτά θα κάνουν αδύνατη/ρηχή ρίζα και θα διψούν εύκολα το καλοκαίρι.

 

Βαμβάκι: επιφανειακή λίπανση

Το κατάλληλο στάδιο για να γίνει η επιφανειακή λίπανση είναι νωρίς στα χτένια, πριν την εμφάνιση του πρώτου λουλουδιού, με το τελευταίο σκαλιστήρι. Χρονικά η εφαρμογή γίνεται 40-50 μέρες μετά το φύτρωμα (μέσα Ιουνίου). Πρέπει να ακολουθεί ελαφρύ πότισμα.

Το βαμβάκι χρειάζεται συνολικά 12 μονάδες αζώτου. Στη βασική λίπανση ρίχνουμε το μισό άζωτο. Στην επιφανειακή λίπανση, ρίχνουμε το υπόλοιπο (μισό) άζωτο. Δηλαδή αν ρίξαμε 6 μονάδες αζώτου με τη βασική λίπανση, στην επιφανειακή συμπληρώνουμε άλλες 6 μονάδες.

Οι 6 μονάδες αζώτου αντιστοιχούν σε επιφανειακό λίπασμα: 13 κιλά ουρία (46% άζωτο), 15 κιλά ουροθειϊκή (40% άζωτο), 18 κιλά νιτρική αμμωνία (33,5%), 23 κιλά νιτροθειϊκή αμμωνία (26%).

 

Βαμβάκι: άρδευση

Πότισμα φυτρώματος: αν δεν μπορούμε να το αποφύγουμε (ξηρό έδαφος), πρέπει να γίνει με μικρή δόση άρδευσης για να μειωθεί ο σχηματισμός κρούστας στην επιφάνεια του εδάφους που δυσχεραίνει το φύτρωμα του βαμβακόσπορου.

Πρώτο πότισμα ανάπτυξης: δεν πρέπει να είναι υπερβολικό, και η δόση του νερού πρέπει να είναι μικρότερη (μέχρι και μισή) από τα ποτίσματα του Ιουλίου-Αυγούστου. Είναι λάθος η καθυστέρηση του πρώτου ποτίσματος για να ελεγχθεί το ύψος των φυτών (αυτό πρέπει να γίνεται μόνο με pix και όχι με υδατικό στρες).

Ενδιάμεσα ποτίσματα ανάπτυξης: την περίοδο Ιουλίου-Αυγούστου, το βαμβάκι να ποτίζεται πριν δείξει σημάδια δίψας (έντονο μεσημέριασμα, πολύ σκούρο φύλλωμα, κοκκίνισμα της κορυφής του φυτού). Όταν δούμε τέτοια σημάδια, ήδη υπάρχει υδατικό stress στα βαμβακόφυτα.

Τελευταίο πότισμα: στην Κεντρική Ελλάδα να γίνεται μέχρι τέλος Αυγούστου-αρχή Σεπτεμβρίου.

Στη Βόρεια Ελλάδα πρέπει να γίνεται το τελευταίο πότισμα μέχρι 15-20 Αυγούστου.

 

Βαμβάκι: έλεγχος ανάπτυξης με mepiquat chloride (pix)

Για καλή παραγωγή, στόχος φυτά τελικού ύψους 1,0-1,10 εκατοστά. Το εργαλείο για τον έλεγχο του ύψους και της υπερβολικής βλαστικής ανάπτυξης στο βαμβάκι, είναι το pix. Με σωστή χρήση του pix, στρέφουμε τα φυτά στην καρποφορία.

Στα χωράφια με ιστορικό όπου το βαμβάκι ψηλώνει υπερβολικά ή στις περιπτώσεις που καλλιεργείται κάποιο υβρίδιο βαμβακιού, είναι κρίσιμο για τον επιτυχή έλεγχο της υπερβολικής βλαστικής ανάπτυξης, ο πρώτος ψεκασμός με pix να γίνει σε μικρά φυτά, όταν αυτά έχουν ύψος 50 εκατοστά με δόση 50 ml/στρέμμα. Ακολουθούν άλλοι 2 ψεκασμοί των 50-60 ml/στρέμμα, ανά 10-14 μέρες, ανάλογα με το ρυθμό ανάπτυξης της καλλιέργειας (εφόσον χρειάζεται).

Συνδυασμός pix με διαφυλλικό Βόριο ή/και Φώσφορο στο βαμβάκι, ελέγχει ακόμα αποτελεσματικότερα το ύψος του βαμβακόφυτου στα χωράφια που ευνοούν την υπερβολική βλαστική ανάπτυξη.

 

Βαμβάκι: φυτοπροστασία

Το βαμβάκι είναι ιδιαίτερη περίπτωση καλλιέργειας. Τον Ιούνιο αναπτύσσονται μεγάλοι πληθυσμοί ΩΦΕΛΙΜΩΝ εντόμων που βοηθούν σημαντικά στον έλεγχο -χωρίς εντομοκτόνα- των επιβλαβών εντόμων.

Όλοι η φιλοσοφία στην φυτοπροστασία του βαμβακιού, πρέπει να κινείται γύρω από την προστασία των ωφελίμων εντόμων με αποφυγή άσκοπων ψεκασμών, τήρηση των ορίων επέμβασης, αποφυγή χρήσης πυρεθρινών και χρήση μοντέρνων εκλεκτικών εντομοκτόνων (φιλικών στα ωφέλιμα έντομα) .

Τις περισσότερες χρονιές, η συντριπτική πλειοψηφία των χωραφιών μπορεί να φτάσει στα μέσα Ιουλίου χωρίς ψεκασμούς και να ολοκληρωθεί η καλλιέργεια του βαμβακιού μόνο με 1 ψεκασμό (μεταξύ 25 Ιουλίου – 5 Αυγούστου) για τη 2η γενιά του πράσινου σκουληκιού.

Την περίοδο από το φύτρωμα μέχρι την εμφάνιση χτενιών, στο βαμβάκι  μπορεί να εμφανιστούν αφίδες, θρίπες, λύγκος και τετράνυχος. Σε ελαφρά χωράφια μπορεί να υπάρξουν και σποραδικές προσβολές από καραφατμέ.

Μόνο αν ξεπεραστούν τα όρια επέμβασης, πρέπει να γίνει γραμμικός ψεκασμός (για οικονομία) με εκλεκτικά εντομοκτόνα (πχ flonicamid, acetamiprid, pymetrozine κτλ). Όχι χρήση πυρεθρίνης.

Σε πολλές περιπτώσεις όπου ο λύγκος κάνει μεγάλους πληθυσμούς, ο ψεκασμός πρέπει να γίνεται νωρίς, στο στάδιο που το βαμβάκι έχει 8-10 πραγματικά φύλλα, με εκλεκτικό για τα ωφέλιμα εντομοκτόνο γραμμικά (πχ flonicamid = Teppeki).

Από το στάδιο των χτενιών (μέσα Ιουνίου) μέχρι και τα μέσα Αυγούστου, συνήθως δεν δημιουργούνται προβλήματα από τα παραπάνω έντομα (ίσως κάποιες εξαιρέσεις προσβολών από τετράνυχο ή τζιτζικάκι). Αυτό το διάστημα ο κύριος εχθρός του βαμβακιού είναι το πράσινο σκουλήκι (το ρόδινο χρειάζεται προσοχή μόνο στην Κεντρική Ελλάδα).

Μετά τις 25 Αυγούστου ουσιαστικά τελειώνει η φυτοπροστασία του βαμβακιού (εκτός εξαιρέσεων σε πολύ όψιμες φυτείες με τρυφερή βλάστηση που χρειάζεται προσοχή μέχρι 10-15 Σεπτεμβρίου).

Οι πληθυσμοί πράσινου και ρόδινου σκουληκιού παρακολουθούνται με φερομονικές παγίδες σε συνδυασμό με επιτόπιους ελέγχους και δειγματοληψίες. Πρέπει να παρακολουθούνται οι κατά τόπους γεωργικές προειδοποιήσεις και οι οδηγίες των τοπικών γεωπόνων.

 

Βαμβάκι: πράσινο σκουλήκι

Είναι ο κύριος και καταστρεπτικότερος εχθρός του βαμβακιού στην Ελλάδα.

Το πράσινο σκουλήκι έχει 3 γενιές στο βαμβάκι. Η πρώτη έχει διάρκεια μέσα Ιουνίου-μέσα Ιουλίου, η δεύτερη μέσα Ιουλίου-20 Αυγούστου και η τρίτη τέλος Αυγούστου-Σεπτέμβριο.

Στην 1η γενιά συνήθως δεν χρειάζεται ψεκασμός εκτός από μεμονωμένα χωράφια. Ψεκασμός γίνεται όταν βρίσκουμε 1 μικρή προνύμφη (μήκους μέχρι 1 εκατοστό) ανά μέτρο καλλιέργειας. Αν γίνει κάποιος ψεκασμός, πρέπει να επιλεγεί εντομοκτόνο διαφορετικής ομάδας από αυτή που θα χρησιμοποιηθεί στη 2η γενιά του πράσινου σκουληκιού.

Στη 2η γενιά του πράσινου σκουληκιού στο βαμβάκι, επιβάλλεται συνεχής έλεγχος της καλλιέργειας μέρα παρά μέρα μετά τις 15 Ιουλίου. Επίσης πρέπει να παρακολουθούνται και να ακολουθούνται οι τοπικές γεωργικές προειδοποιήσεις των γεωπονικών υπηρεσιών.

Θεωρητικά, πρέπει να γίνεται ψεκασμός για τη 2η γενιά, όταν βρίσκουμε 1 μικρή προνύμφη (μήκους μέχρι 1 εκατοστό) ανά 2 μέτρα καλλιέργειας.

Πρακτικά, επειδή τα νέα εντομοκτόνα (κόρατζεν κτλ) δρουν εξαιρετικά όταν ψεκάζονται σε μικρές προνύμφες (ωοπρονυμφοκτόνο)η σωστή στρατηγική ψεκασμού για τη 2η γενιά είναι η εξής: αφού εντοπιστεί από τις φερομονικές παγίδες η έναρξη της δεύτερης γενιάς, η καλλιέργεια ελέγχεται μέρα παρά μέρα για σκουλήκια -ειδικά μετά τις 15 Ιουλίου- και μόλις εντοπιστούν οι πρώτες μικρές προνύμφες (συνήθως 25 Ιουλίου-5 Αυγούστου) γίνεται άμεσα ψεκασμός.

Η  3η γενιά μπορεί να βλάψει μόνο πολύ όψιμες φυτείες.

Τις περισσότερες χρονιές, ένας ψεκασμός αρκεί για το πράσινο σκουλήκι, αρκεί να γίνει σε σωστό χρόνο και όχι πρόωρα. Μόνο σε χρονιές «επιδημίας» που υπάρχει μεγάλη ένταση πληθυσμού, πιθανώς να χρειαστεί δεύτερος ψεκασμός, 10-14 μέρες μετά τον πρώτο. Τα παραπάνω ισχύουν ΜΟΝΟ αν διατηρηθούν οι υψηλοί πληθυσμοί ωφελίμων εντόμων μέχρι τη 2η γενιά του σκουληκιού. Αν δεν προφυλαχθούν τα ωφέλιμα (πχ ψεκασμοί με πυρεθρίνες, μη αναγκαίοι ψεκασμοί), ακόμα και σε εύκολες χρονιές με μικρούς πληθυσμούς, το πράσινο σκουλήκι θα μειώσει την παραγωγή βαμβακιού.

 

Βαμβάκι: διαφυλλική λίπανση

Το βαμβάκι αντιδρά θετικά στη διαφυλλική λίπανση, σε συγκεκριμένα στάδια της καλλιέργειας και με συγκεκριμένα θρεπτικά στοιχεία ή/και βιοδιεγέρτες. Οι ψεκασμοί συνδυάζονται με αυτούς του pix και των εντομοκτόνων (πχ βόριο-ψευδάργυρος-μολυβδένιο-κυτοκινίνες-atonic στην ανθοφορία, κάλιο στην καρποφορία, άζωτο και αυξίνες σε φυτά που έμειναν κοντά).

 

Βαμβάκι: αποφύλλωση

Η αποφύλλωση του βαμβακιού είναι βασική εργασία που δεν πρέπει να αποφεύγεται γιατί μόνο κέρδος αποφέρει στον βαμβακοκαλλιεργητή.

Το 2017 υπήρχαν εγκεκριμένα μόνο 2 αποξηραντικά (spotlight & kabuki) και ένα ωριμαντικό (ethephon) για την χημική αποφύλλωση του βαμβακιού.

  • Spotlight 24 EC σε δόση 12,5 ml/στρέμμα
  • Kabuki 2,5 EC σε δόση 10 ml/στρέμμα + 100-200 ml/στρέμμα λάδι Codacide
  • ethephon 48% (Ethrel κτλ) σε δόση 250-300 ml/στρέμμα

Χρησιμοποιείται συνδυασμός αποξηραντικού και ωριμαντικού για να μην υπάρξει αναβλάστηση του βαμβακιού.

Για καλή δράση των αποφυλλωτικών πρέπει να ακολουθήσουν 3-4 μέρες με θερμοκρασία τουλάχιστον 150C και ηλιοφάνεια.

Ο σωστός χρόνος της αποφύλλωσης είναι το κλειδί, ώστε να μην υπάρξουν παρενέργειες όπως η καραμελοποίηση και μείωση παραγωγής που προκαλείται από πρόωρη αποφύλλωση (άνοιγμα ανώριμων καρυδιών).

Ο γενικός κανόνας για αποφύλλωση είναι όταν έχει ανοίξει τουλάχιστον το 60% των καρυδιών. Επειδή ο παραγωγός συνήθως υπερεκτιμά ή υποεκτιμά το ποσοστό ανοίγματος, πρέπει να μπει στο χωράφι (σε διάφορα σημεία) και να μετρήσει πόσα καρύδια υπάρχουν συνολικά σε ένα μέτρο φυτείας, και πόσα από αυτά είναι ανοιχτά.

Όσο η εβδομαδιαία πρόγνωση καιρού δείχνει καλές θερμοκρασίες για αποφύλλωση, ο παραγωγός πρέπει να είναι υπομονετικός και να μην βιαστεί να αποφυλλώσει, παρά μόνο στο σωστό στάδιο.

Αν όμως υπάρξει πρόβλεψη για μόνιμη πτώση της θερμοκρασίας, καλύτερα να γίνει αποφύλλωση νωρίτερα από το σωστό στάδιο (θα υπάρξει κάποιο ποσοστό “καραμέλας”), ώστε να διασφαλιστούν 2-3 καλές μέρες μετά τον ψεκασμό, για να δουλέψουν ικανοποιητικά τα αποφυλλωτικά.

Αποφύλλωση πολύ όψιμης φυτείας: βαμβάκι που δεν ανοίγει αρχές Οκτωβρίου (όψιμη ποικιλία, υγρό χωράφι, υπερβολική αζωτούχος λίπανση, όψιμο πότισμα το Σεπτέμβριο κτλ) μπορεί να γίνει μισή δόση ethephon ακόμη και όταν το άνοιγμα είναι μόνο 10-20% ώστε να βοηθηθεί το άνοιγμα. Στη συνέχεια όταν ανοίξει το 40-50% των καρυδιών, γίνεται αποφύλλωση. Είναι προτιμότερο να δημιουργηθεί κάποιο ποσοστό «καραμέλας» αλλά να γίνει συγκομιδή νωρίτερα, παρά να ρισκάρουμε συγκομιδή το χειμώνα.

 

ΒΑΜΒΑΚΙ: ΣΥΓΚΟΜΙΔΗ

Η συγκομιδή πρέπει να γίνεται μετά τις 10 το πρωί και μέχρι τη δύση (λέμε τώρα…).

Χρήση μηχανής τύπου στρίπερ (stripper), προκαλεί μεγάλη υποβάθμιση του βαμβακιού και υψηλό ποσοστό ξένων υλών (μέχρι 25%-30% ξένες ύλες) και ο παραγωγός κινδυνεύει να χάσει την συνδεδεμένη επιδότηση βάμβακος.

Περισσότερες πληροφορίες για την διαχείριση στο βαμβάκι υπάρχουν στον ΑΝΑΛΥΤΙΚΟ ΟΔΗΓΟ ΓΙΑ ΤΟ ΒΑΜΒΑΚΙ

 

– Η χρήση των φυτοπροστατευτικών προϊόντων πρέπει να γίνεται πάντα σύμφωνα με τις οδηγίες της ετικέτας. Τα στοιχεία που αναφέρονται στην ιστοσελίδα έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστούν σε καμία περίπτωση τις αναγραφόμενες, επί της ετικέτας, οδηγίες χρήσεως. Ο καλλιεργητής πρέπει να απευθύνεται πάντα στους τοπικούς γεωπόνους που έχουν ειδική γνώση των τοπικών ιδιαιτεροτήτων.

 

Click to comment

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

To Top