ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΕΣ

Ακτινίδιο: βακτηριακό έλκος

Ακτινίδιο: το βακτηριακό έλκος της ακτινιδιάς και προστασία της καλλιέργειας

 

Το βακτηριακό έλκος της Ακτινιδιάς (bacterial canker of kiwifruit) προκαλείται από το βακτήριο Pseudomonas syringae pv. actinidiae που προσβάλλει φυτά του γένους Actinidia και κυρίως τα είδη A. deliciosa και A. chinensis στα οποία ανήκουν οι περισσότερες καλλιεργούμενες πρασινόσαρκες και κιτρινόσαρκες ποικιλίες ακτινιδίων.

Το βακτήριο έχει εντοπιστεί στην Ελλάδα από το 2015.

 

Βακτηριακό έλκος ακτινιδιάς: κύρια συμπτώματα της ασθένειας

Τα τυπικά συµπτώματα της ασθένειας περιληπτικά είναι τα παρακάτω (οι φωτογραφίες είναι από την ιστοσελίδα του EPPO):

1.Καστανές γωνιώδεις κηλίδες µε χλωρωτική άλω που παρουσιάζονται σε φύλλα την Άνοιξη

 

2. Μεταχρωματισμός της επιφάνειας του κορμού σκούρας έως ανοικτής απόχρωσης που οφείλεται στη βακτηριακή εξίδρωση που εξέρχεται από το έλκος και αποξηραίνεται επί του φλοιού. Τέτοια μορφής έλκη παρουσιάζουν ο κορμός και οι κλάδοι των προσβεβλημένων φυτών ακτινιδιάς την περίοδο της Άνοιξης

 

3. Συμπτώματα μάρανσης και νέκρωσης φύλλων, όπως αυτά εμφανίζονται στην αρχή της βλαστικής περιόδου ως αποτέλεσμα προσβολής των αγγειωδών ιστών των βλαστών

 

4. Καστανός μεταχρωματισμός των ιστών κάτω από το φλοιό των κλάδων

 

Βακτηριακό έλκος ακτινιδιάς: μετάδοση

Το βακτήριο μπορεί να επιβιώσει πάνω στην επιφάνεια των φυτών χωρίς να προκαλεί μακροσκοπικά συμπτώματα.

Η μεταφορά μολύσματος μπορεί να γίνει µε

  • τον αέρα
  • τη βροχή
  • διάφορα ζώα (έντομα, πτηνά)
  • τον άνθρωπο
  • τα καλλιεργητικά εργαλεία (πχ. κλαδέματος)

Σε μεγάλες αποστάσεις το βακτήριο μεταφέρεται κυρίως µε μολυσμένο πολλαπλασιαστικό υλικό.

Θεωρείται ότι το βακτήριο διαχειμάζει σε προσβεβλημένους ιστούς, και οι μολύνσεις ευνοούνται κατά κύριο λόγο την Άνοιξη και το Φθινόπωρο, όταν επικρατούν θερμοκρασίες 10-20οC για πάνω από 10 μέρες.

Σε θερμοκρασίες άνω των 25ο C δεν παράγεται βακτηριακή εξίδρωση και δεν ευνοούνται οι μολύνσεις.

Στη βιβλιογραφία αναφέρεται ότι η παρουσία του παθογόνου έχει διαπιστωθεί και σε κόκκους γύρης από ασθενή φυτά, αλλά ο ρόλος της γύρης για τη μόλυνση των φυτών ακτινιδιάς δεν έχει διευκρινιστεί.

Τα φυτά μολύνονται από το βακτήριο µέσω φυσικών ανοιγμάτων, ή πληγών (τομές κλαδέματος κλπ), ή µέσω των ουλών που δημιουργούνται κατά τη συγκομιδή και στο στάδιο της πτώσης των φύλλων, εάν επικρατεί θερμός και βροχερός καιρός, χωρίς την εμφάνιση συμπτωμάτων (λανθάνουσα κατάσταση) μέχρι την επόμενη Άνοιξη.

Εάν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές (δροσερός καιρός, υψηλή υγρασία, συχνή βροχόπτωση) εμφανίζονται τα πρώτα συμπτώματα την Άνοιξη.

Ο παγετός, ιδίως κατά την Άνοιξη, συνδέεται με αυξημένες μολύνσεις.

 

Έλεγχος ακτινιδίων από τον παραγωγό για βακτηριακό έλκος

Συμπτώματα στα φυτά μπορεί να παρατηρηθούν όλο το χρόνο, αλλά συστήνεται η διενέργεια από τον καλλιεργητή τουλάχιστον 2 κύριων ελέγχων:

  • την Άνοιξη μετά την άνθηση για εντοπισμό αρχικών συμπτωμάτων προσβολής
  • το Φθινόπωρο πριν την πτώση των φύλλων

Στο σύνδεσμο υπάρχουν περισσότερες πληροφορίες για το βακτηριακό έλκος της ακτινιδιάς -από το Μπενάκειο Φυτοπαθολογικό Ινστιτούτο- και αναλυτικές οδηγίες για τους ελέγχους ώστε να εντοπίσει ο παραγωγός ακτινιδίων ύποπτα φυτά.

 

Ακτινίδιο: αντιμετώπιση του βακτηριακού έλκους

Για την προστασία από την εμφάνιση της ασθένειας του Βακτηριακού έλκους, την αποφυγή ή την επιβράδυνση της εξάπλωσης του βακτηρίου συστήνονται γενικές ορθές πρακτικές όπως:

Να χρησιμοποιείται υγιές, πιστοποιημένο πολλαπλασιαστικό υλικό για την εγκατάσταση νέων οπωρώνων ακτινιδιάς. Η ζωντανή γύρη και τα φυτά του γένους Actinidia που προορίζονται για φύτευση, εκτός των σπόρων προς σπορά, επιτρέπεται να διακινούνται εντός των Κρατών Μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης μόνον ένα συνοδεύονται από φυτοϋγειονομικό διαβατήριο (Εκτελεστική Απόφαση 2012/756/Ε.Ε.).

 Να πραγματοποιείται συχνή επιθεώρηση των δένδρων για τυχόν εμφάνιση ύποπτων συμπτωμάτων προσβολής.

 Να εφαρμόζονται τα χαλκούχα σκευάσματα σύμφωνα µε τις επίσημες οδηγίες στο πλαίσιο προγράμματος φυτοπροστασίας του οπωρώνα. Η εφαρμογή προληπτικών επεμβάσεων αποτελεί μέτρο προστασίας από προσβολή, καθώς δεν υπάρχουν μέτρα θεραπείας της ασθένειας.

 Να διατηρείται καθαρή η επιφάνεια του εδάφους του οπωρώνα από πεσμένα φύλλα και κλάδους, τα οποία μπορεί να είναι φορείς του μολύσματος.

√ Να εφαρμόζονται μέτρα υγιεινής για τους χώρους, τα μέσα που χρησιμοποιούνται στην καλλιέργεια και για το προσωπικό που εργάζεται στους οπωρώνες. Η επαναχρησιμοποίηση εντός οπωρώνων ακτινιδιάς παλετοκιβωτίων συγκομιδής ενέχει τον κίνδυνο μετάδοσης και διασποράς του βακτηρίου από οπωρώνα σε οπωρώνα και μεταξύ περιοχών. Όταν τα παλετοκιβώτια και τα μέσα μεταφοράς καθαρίζονται και απολυμαίνονται κατάλληλα, ελαχιστοποιείται ο κίνδυνος μετάδοσης του βακτηρίου σε αμόλυντες περιοχές.

Πρόσφατα δόθηκε για το BION 50 WG (acibenzolar–s–methyl) έγκριση 120 ημερών από 09/03/2018 μέχρι 06/07/2018 για την αντιμετώπιση του Pseudomonas syringae pv. Actinidiae σε καλλιέργεια ακτινιδιού.

 

Βακτηριακό έλκος: πρακτικές υγιεινής σε οπωρώνες ακτινιδίου

Για την αποφυγή ή επιβράδυνση της εξάπλωσης του βακτηρίου μέσα στον ίδιο οπωρώνα ή μεταξύ διαφορετικών οπωρώνων ακτινιδιάς πρέπει να εφαρμόζονται οι εξής πρακτικές:

1) Να εφαρμόζονται μέτρα που εμποδίζουν την είσοδο στον οπωρώνα (π.χ. περίφραξη, σήματα προειδοποίησης) σε κάθε τι (π.χ. οχήματα, εξαρτήματα, άνθρωποι) που δεν έχει λόγο να έρθει σε επαφή με τα φυτά του οπωρώνα. Η στάθμευση των οχημάτων να γίνεται εκτός των οπωρώνων.

2) Να γίνεται συχνή επιθεώρηση των δένδρων για τυχόν εμφάνιση ύποπτων συμπτωμάτων προσβολής. Στην περίπτωση που εντοπιστούν ύποπτα συμπτώματα, μαρκάρονται τα δένδρα και ενημερώνεται σχετικά οι οικεία υπηρεσία φυτοϋγειονομικού ελέγχου. Σε καμία περίπτωση δεν μεταφέρεται το ύποπτο φυτικό υλικό εκτός του οπωρώνα.

3) Να εφαρμόζονται αυστηρά μέτρα υγιεινής για τους χώρους και τα μέσα που χρησιμοποιούνται στην καλλιέργεια (είτε έρχονται σε άμεση επαφή με τα φυτά είτε όχι):

• Να εξασφαλίζεται ότι τα εργαλεία και μηχανικά μέσα είναι καθαρά πριν την έναρξη της
χρήσης τους.

• Να γίνεται απολύμανση των εργαλείων και μηχανικών μέσων που έρχονται σε επαφή με τα φυτά σε κάθε αλλαγή σειράς δένδρων ή τεμαχίων του οπωρώνα.

• Αμέσως μετά τη χρήση, να γίνεται πλύσιμο των εργαλείων και μηχανικών μέσων με νερό για την απομάκρυνση τυχόν προσκολλημένων φυτικών υλικών και να ακολουθεί απολύμανσή τους. Ειδικά τα δοχεία συλλογής καρπών να πλένονται επιμελώς τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά.

• Ο καθαρισμός και η απολύμανση να γίνονται σε καθορισμένο χώρο εντός του οπωρώνα.

4) Να εφαρμόζονται αυστηρά μέτρα υγιεινής για το προσωπικό που μετακινείται μέσα από διαφορετικά τμήματα του οπωρώνα ή διαφορετικούς οπωρώνες (εργατικό προσωπικό κτλ), και συγκεκριμένα συνιστάται:

• χρήση καλύμματος κεφαλής και γαντιών (μίας χρήσεως)

• πλύσιμο των χεριών μετά το χειρισμό φυτικού υλικού

• απολύμανση του εξωτερικού κάτω μέρους των παπουτσιών κατά την είσοδο και έξοδο
από τον οπωρώνα πατώντας μέσα σε αβαθές δοχείο με απολυμαντικό διάλυμα

• αλλαγή των εξωτερικών ρούχων εργασίας πριν την έξοδο από τον οπωρώνα, και φύλαξη
αυτών σε χώρο εντός του οπωρώνα.

5) Να μην απομακρύνεται φυτικό υλικό από τον οπωρώνα (εκτός των συγκομιζομένων καρπών).

6) Να εξασφαλίζεται ότι στα φορτία των συγκομισμένων καρπών δεν υπάρχουν φυτικά υπολείμματα (φύλλα, τμήματα βλαστών κ.α.)

7) Να γίνεται φόρτωση των καρπών σε οχήματα που σταθμεύουν στην είσοδο του οπωρώνα.

8) Να γίνεται κάλυψη των φορτίων καρπού πάνω στα οχήματα κατά τη μετακίνησή τους προς διάθεση

9) Να γίνεται επιμελές εξωτερικό πλύσιμο των οχημάτων στα οποία φορτώνονται οι καρποί και
ιδιαίτερα των τροχών τους για την απομάκρυνση φυτικών υπολειμμάτων.

10) Να συσσωρεύονται και να καταστρέφονται εντός του οπωρώνα τα τμήματα κλάδων από τα κλαδεύματα.

11) Να διατηρείτε καθαρή η επιφάνεια του εδάφους του οπωρώνα από πεσμένα φύλλα και τμήματα κλάδων με συλλογή και καταστροφή αυτών εντός του οπωρώνα.

12) Να εφαρμόζονται τα χαλκούχα σκευάσματα σύμφωνα με τις οδηγίες των παρασκευαστών
στο πλαίσιο του γενικού προγράμματος φυτοπροστασίας του οπωρώνα.

13) Σε περίπτωση συνεργείων που εργάζονται σε περισσότερα κτήματα, τα μέτρα υγιεινής να επαναλαμβάνονται σε κάθε οπωρώνα.

14) Σε περίπτωση χρήσης γύρης για τεχνητή επικονίαση, αυτή θα πρέπει να προέρχεται από υγιή φυτά και να έχει ελεγχθεί ότι είναι απαλλαγμένη από το παθογόνο βακτήριο.

15) Να χρησιμοποιείται υγιές, πιστοποιημένο πολλαπλασιαστικό υλικό για την εγκατάσταση
νέων οπωρώνων.

Απολύμανση ενάντια στο βακτηριακό έλκος του ακτινιδίου

Για απολύμανση μπορούν να χρησιμοποιηθούν:

  • διάλυμα 10% χλωρίνης οικιακής χρήσης σε νερό ή
  • 70% οινόπνευμα εμπορίου ή
  • άλλα εγκεκριμένα απολυμαντικά σκευάσματα
  • χαρτομάντιλα αλκοόλης και απολυμαντικά διαλύματα χεριών

 

Εφαρμογή των διαλυμάτων απολύμανσης γίνεται με:

  • Εμβάπτιση των εργαλείων κτλ επί δύο (2) τουλάχιστον λεπτά
  • Ψεκασμό πλήρους κάλυψης επιφανειών

Προσοχή: Τα απολυμαντικά διαλύματα πρέπει να μην είναι διαβρωτικά για τα υλικά που έρχονται σε επαφή και να χρησιμοποιούνται στις συνιστώμενες συγκεντρώσεις και χρόνο εφαρμογής από τον παρασκευαστή.

 

√  Το ενημερωτικό φυλλάδιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης: Το Βακτηριακό έλκος της ακτινιδιάς και ορθές πρακτικές για την προστασία της καλλιέργειας

 

Σε περίπτωση εμφάνισης ύποπτων συμπτωμάτων της ασθένειας του βακτηριακού έλκους της ακτινιδιάς σε ένα οπωρώνα, οι παραγωγοί πρέπει άμεσα να ενημερώνουν την Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής της περιοχής τους – τμήμα Ποιοτικού και Φυτοϋγειονομικού Ελέγχου.

 

Click to comment

Leave a Reply

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί το Akismet για να μειώσει τα ανεπιθύμητα σχόλια. Μάθετε πώς υφίστανται επεξεργασία τα δεδομένα των σχολίων σας.

To Top